Lucilio Vanini ผู้คอขาดแทนดาร์วิน
posted on 10 Feb 2009 23:16 by repentant in History, Religionวันนี้ 9 กพ (จริงๆก็เมื่อวาน แต่เมืองนอกเขายังไม่วันที่ 10 นี่) เป็นวาระครบครอบวันเสียชีวิตของ Lucilio Vanini ผู้ถูกประหารชีวิตในปี 1619 ด้วยข้อหาที่อาจหาญตั้งสมมติฐานว่ามนุษย์กับลิงน่าจะเป็นญาติกัน ท่านผู้นี้เป็นนักคิดร่วมยุคกาลิเลโอ(แต่ไม่โชคดีเท่า)และเรียกได้ว่าคือหนึ่งในผู้บุกเบิกแนวคิด Englightenment เลยทีเดียว
วานินี่เกิดในปี 1585 พอถึงวัยบวชเรียนก็เข้าศึกษาปรัชญาและศาสนวิทยาในกรุงโรม ก่อนจะเข้าบวชเป็นบาทหลวงนิกายคาเมไลท์ในนครปาดัว ก็พอดีช่วงนั้นกระแสความคิดยุคใหม่เริ่มสั่นคลอนวิทยาศาสตร์คริสตจักรแบบเดิมๆซึ่งยึดความคิดอริสโตเติลแบบเข้มงวด วานินี่ก็เลยเริ่มเปลี่ยนความคิดมองอะไรในมุมที่ขัดกับศาสนจักรมากขึ้น กระผมขอเสริมนิดนึงว่าอริสโตเติลเป็นชาวกรีกก็จริงแต่ความคิดของท่านก็ตกทอดผ่านอาณาจักรมุสลิมและคริสต์มาเรื่อย สาเหตุที่ศาสนาอับราฮัมมิคค่อนข้างลำเอียงให้อริสโตเติลก็คงเพราะท่านเชื่อว่าทุกอย่างในธรรมชาติมี Prime Mover หรือผู้ปฐมซึ่งเข้ากับปรัชญาศาสนาพอดี ส่วนปราชญ์กรีกสายที่ไม่เชื่อสิ่งเหนือธรรมชาติก็มักจะถูกเขี่ยทิ้ง (กรีกเขามีปรัชญาสาย Atomist หรือพวกที่เชื่อว่าจักรวาลประกอบด้วยมูลธาตุเล็กที่สุดด้วยนา อินเดียเองได้ธรรมเนียมอินโดอารยันมาก็ไม่น้อยหน้า สมัยพุทธกาลสำนักของอาจารย์องคุลีมาลยังอ้างว่าไม่ได้ฆาตกรรมใครเพราะฟันดาบผ่านอะตอมเหมือนกัน!)
นักคิดยุคนั้นชีวิตสุ่มเสี่ยงมาก หลายคนอาจบอกว่ากาลิเลโอโดนหนักแล้วแต่อย่างน้อยท่านก็ไม่เสียชีวิต ซึ่งสาเหตุคงมาจากว่าท่านยังคงเคารพศรัทธาในศาสนามากแม้จะถูกนักบวชหาเรื่อง ในขณะที่คนอย่างจิออร์ดาโน่ บรูโน่ ซึ่งสนับสนุนโลกหมุนรอบดวงอาทิตย์เหมือนกันถูกเผาทั้งเป็น เพราะท่านวิจารณ์ศาสนาและพระเจ้าโดยตรง
บรูโน่ในงาน Cosplay แต่งเป็น Wizard
(เรื่องโลกกลมโลกแบน ใครหมุนรอบใครนี่เขารู้กันมาแต่สมัยกรีกแล้วละครับพอถึงยุคมืดจึงค่อยสาบสูญ ส่วนที่โปรแตสแตนท์มักบอกว่าเรื่องนี้เป็นความเข้าใจผิดของแคทอลิกเท่านั้นต้องไม่ลืมว่าทั้งจอห์น คาลวิน กับ มาร์ติน ลูเธอร์ เจ้าตำราโปรแตสแตนท์ก็สนับสนุนดวงอาทิตย์หมุนรอบโลกเหมือนกัน แถมทั้งคู่เคยเขียนบทความต่อว่าผู้เชื่อตามอย่างกาลิเลโอด้วย ที่สองนิกายทะเลาะกันเป็นประเด็น Indulgences ไม่ใช่ปรัชญาวิทยาศาสตร์อะไรเน้อ)
เอาล่ะ นอกเรื่องไปแยะแล้ว กลับมาที่วานินี่กันต่อ หลังจากบาทหลวงคาเมไลท์นอกรีตผู้นี้ถูกเพ่งเล็งแพราะแนวคิด ท่านก็ระหกระเหเร่ร่อนไปฝรั่งเศส สวิส อังกฤษ ก่อนจะกลับมาอิตาลีบ้านเกิดอีกครั้ง หลังพยายามเข้าสอนในเจนัวแต่ก็ถูกขับไล่อีกจึงไปฝรั่งเศสและตีพิมพ์หนังสือ"De Admirandis Naturae Reginae Deaeque Mortalium Arcanis" หรือ “of the marvelous secrets of the queen and goddess of the mortal ones, nature." ในปี 1616 ซึ่งท่านออกแนวคิดว่ามนุษย์กับลิงอาจเป็นญาติกันก็ได้ ก่อนดาร์วินสองร้อยปีทีเดียว
เท่านี้แหละ โป๊ะเชะ วานินี่รอดมือกฏหมายอยู่สองปีก่อนจะถูกจับในปี 1618 และถูกพิพากษาเผาทั้งเป็นในข้อหาเป็นคนไร้ศาสนา (Athiest สมัยก่อนอาจเจอโทษตายนะจ๊ะ Richard Dawkins ระวังดีๆล่ะ) แต่ศาลยังมีเมตตา แทนที่จะย่างสดก็ให้ตัดลิ้นแล้วรัดคอจนตาย(ทรมานน้อยกว่ากันหน่อยยย) จากนั้นค่อยเอาศพไปผูกเสาเผากลางแจ้ง จบชีวิตของนักคิดผู้นี้
ถ้าไม่มีนักวิทยาศาสตร์ทั้งที่เคร่งศาสนาและไม่มีศาสนาอย่าง วานินี่(ไม่เคร่ง) กาลิเลโอ(เคร่ง) นิวตัน(เคร่งแต่เพี้ยน บ้าเล่นแร่แปรธาตุ) หรือบรูโน่(ไม่เคร่ง) มาเปิดทางให้ยุค Enlightenment ด้วยความคิดว่า เหตุผล การทดลอง นำไปสู่ความจริงไม่ว่าจะขัดศรัทธาเท่าไหร่แล้วละก็ อุ้งมือเหล็กของแนวคิดอริสโตเติลและศาสนจักรก็อาจทำให้นักวิทยาศาสตร์ยุคหลังคนอื่นๆที่คิดแตกต่างต้องสังเวยชีวิอีก และสังคมปัจจุบันของเราอาจต่างไปจากนี้โดยสิ้นเชิง
เนื่องในวันครบรอบวันตาย และเป็นปีดาร์วินพอดี ขอไว้อาลัยให้ Lucilio Vanini ด้วยขอรับ
สังคมไหนชอบเผานักปรัชญาน่ะ ระวังเน้ออ
Tags: religion, วานินี่40 Comments
โชคดีที่โลกยังจดจำชื่อเค้าได้ ขอร่วมไว้อาลัยด้วยครับ
#1 By น้ามชา on 2009-02-11 00:04